• ۶ / ۸ / ۱۳۹۱

    درباره تاریخ الموت غربی-رازمیان

    جستانیان ، خاندانی ایرانی که از سده دوم تا چهارم ه.ق.در دیلم حکومت می کردند.جستان به دری به معنی جهان ستان و جهانگیر است.از آغاز کار جستانیان اطلاعاتی در دست نیست.آنان در نواحی کوهستانی رودبار الموت در سواحل شاهرود و سفید رود عمارتی کوچک داشتند.وتختگاهشان رودبار الموت بود.مرزبان پسر جستان درسال ۱۸۹هنگامیکه هارون الرشیدبه ری رفته بود.برای وی جامه و مال وامان نامه فرستاد و خراجی از وی طلب نکرد.از این رو چنین می نماید که در این زمان جستانیان حکومت مستقلی داشته اندوبه قدر کافی نیرومند بوده اند.پس از مرزبان جستان دوم به حکومت رسید و پس از وی وهسودان پسرش به حکومت رسید.و به دستور او درسال ۲۴۶عمارتی در الموت بنا شد.جستانیان بیشتر به علویان گرایش داشته و در جنگها در کنار آنها بوده اند.وهسودان در ۲۵۰با حسن بن زید مشهور به داعی کبیر ،بیعت کرد امادوستی آنها دوام نیاوردواز داعی جدا شد.و وهسودان درگذشت.منطقه الموت از زمان ساسانیان جزء اسپهبدان ودیلمیان مازندران بوده و زمانیکه سایر نقاط کشور در دست مسلمانان بود .حکومت این منطقه همچنان مقاومت کرده و به کیش زردشتی خود باقی بودند.تا هنگامیکه یحیی بن عبداله بن حسن که مدتی در مغرب و مصر بود.و هارون برای سر وی جایزه تعیین کرده بود .وی به عراق وسپس به ری وخراسان وسپس وارد قوم دیلم شد.تا این زمان اطلاعات بسیار مختصری درباره الموت وجود دارد.وتقریبا در سال ۱۷۶ه.ق.که پادشاه جستانی یحیی بن عبداله را پناه داد.منبع مستندی موجود نیست.هارون الرشید در سال ۱۸۹ ه.ق طی بازدیدی از ری مرزبان بن جستانی و فرمانروایی دیلم را پذیرفت و هدایایی به وی داد.وبه یاری فضل بن سهیل وزیر خود قاضیان همدان و قزوین را فراخواند و به ریاست ابوالبختری وهب بن وهب با اعلام اینکه یحیی یکی از غلامان هارون است.جستانیان را به مخالفت با وی وادار کرد.حسن بن زید علوی در سال ۲۰۵ ه.ق.به طبرستان رفت و با سردار طاهر جنگ کرد.و دیلم عقب نشینی کرد و مردم دیلم والموت به کیش شیعه زیدی در آمدند.تختگاه جستانیان رودبار به جانب دره حوزه شاهرود بود که گویند در سال ۲۴۶ ه.ق.یکی از پادشاهان جستانی قلعه الموت را در آنجا بنا کرد.باید یاد آوری شود که این قلعه قلعه گازرخان الموت که تختگاه حسن صباح بود می باشد نه قلعه لمبسر رازمیان.زیرا قلعه لمبسر رازمیان از بناهای دوره ساسانیان وشاید هم به دست جستانیان ساخته شده باشد.علامه محمد قزوینی می گوید پایتخت جستانیان شهرستان بوده است.از شهرستا در سالهای ۷۰۰و۸۰۰ ه.ق بسیار صحبت شده است.شهرستان بسیار بزرگ بوده است وحتی رازمیان ،کیاکلایه ،منصورباغ وامامزاده محمد از محله های شهرستان بوده اند.و برجهایی در اطراف شهر ستان جهت مراقبت و نگهبانی وجود داشته است.وهسودان بن مرزبان جستانی پس از ورودحسن بن زید علوی به وی قول یاری داد .اما عمل نکرد و در سال ۲۵۱ ه.ق درگذشت.جانشین وی خورشید دشمن علویان بود.اما دیری نگذشت که جستان بین وهسودان جانشین خورشید شد و به کمک علویان اقدام کرد.جستان بن وهسودان حدود چهل سال پادشاهی کرد.و به دست برادرش به قتل رسید.در سال ۳۰۰ از جانب عباسیان والی اصفهان بود .رودبار الموت تختگاه اصلی جستانیان به دست برادر دیگرش خسرو افتادو بدین ترتیب دین مردم الموت شیعه زیدی گردید.وتا زمان ظهور اسماعیلیان باقی بود.جستانیان بعدها با آل مسافر که در شمیرانات حکومت می کردند .جنگهای زیادی کردند.بطوریکه درسال ۳۰۷ محمد بن مسافر که داماد حستان بن وهسودان بود به بهانه خونخواهی پدر زنش به الموت حمله کردو علی را که حاکم منطقه بود به قتل رساند.زن محمد که زن باهوش و زیرکی بود برای حفظ پایتخت آنرا به شهرک برد.تا از دستبرد مسافریان در امان بماند.طغرل سلجوقی پس از فتح ری و قزوین در سال ۴۳۴ ه.ق.به حکومت جستانیان دررودبار الموت خاتمه داد

    با تشکر ازآقای محمد یوسف صادقی که این اطلاعات مفید رو در اختیارسایت لمبسر گذاشتند.

2 نظر

  1. آذر ۱, ۱۳۹۱ در ۱:۰۵ ب.ظ

    سایت خوبی درست کردی-ممنون

    • آذر ۱, ۱۳۹۱ در ۱:۳۶ ب.ظ

      با تشکر از شما که عکسهای زیبایی رو برای سایت خودتون فرستادید.امیدوارم که همکاریتون ادامه داشته باشه.

نظرات

*